Mišići

muscles2Mišići su aktivni pokretači tela. Opuštanjem i stezanjem pokreću kosti i zajedno sa njima čine sistem za kretanje. Radom mišića upravlja centralni nervni sistem. U ljudskom telu ima više od 500 mišića koji čine oko 40% mase ljudskog tela, a mišićna masa muškaraca u proseku je oko 15% veća od mišićne mase kod žena.

Da bi mišići bili delotvorni potrebna im je dovoljna količina hrane, vazduha i odmora. Krv opskrbljuje mišiće sa svime što im je neophodno za normalnu funkciju.

Osnovni izvor hemijske energije za sve ćelije u telu, pa i mišićne ćelije je adenozin trifosfat (ATP). ATP učestvuje u različitim hemijskim procesima, od biosinteze makromolekula, aktivnog transporta molekula kroz ćelijsku membranu ili prenosa električnih impulsa kroz nervno vlakno do kontrakcije mišića.
Kada zalihe ATP-a u mišićima opadnu, ovakvo stanje se manifestuje kao umor i zbog toga ih je potrebno obnoviti. 

Molekul ATP-a se sastoji od adenina, riboze i tri fosfatne grupe. Ove tri fosfatne grupe hidrolizom, oslobađaju relativno veliku količinu energije i taj proces predstavlja glavno svojstvo ATP-a.
Glavno gorivo za sintezu ATP-a su ugljeni hidrati, jer se metabolišu najbrže i najefikasnije (prvenstveno glukoza koja je u mišićima i jetri deponovana u vidu polisaharida glikogena). Međutim, i masne kiseline mogu biti izvor ATP-a. Ako ugljeni hidrati nisu dostupni, telo metaboliše masti ili aminokiseline, odn. proteine.

Na početku svakog vežbanja telo kao izvor energije troši glikogen. Telo vrlo racionalno koristi glikogen kao izvor energije i zato će se, kad god je moguće, "prebaciti" na potrošnju masti. Razlog je što naš nervni sistem kao energiju koristi isključivo šećer tj. glikogen. Nakon perioda od oko 12 - 20 minuta organizam stvara odbrambenu reakciju od mogućeg pražnjenja rezervi glikogena, pa počinje da koristi složenije izvore energija, tj. masne kiseline. To vreme je potrebno da bi organizam aktivirao enzime odgovorne za pretvaranje masti u energiju. Dakle, tek nakon dvadesetak minuta aerobnog treninga udeo masti u proizvodnji energije se povećava na račun smanjenja potrošnje ugljenih hidrata.
Najviši nivo iskorištavanja energije iz masnih zaliha događa se nakon 30-ak minuta aerobnog rada. Aerobni trening duži od jednog sata takođe aktivira masti za dobijanje energije, ali ne kao u prvom satu.
Upotreba masti kao izvora energije moguća je jedino u prisustvu kiseonika, pa se preporučuju dugotrajnije aktivnosti nižeg i umerenog intenziteta. S vežbanjem ipak ne treba preterivati, jer se time bitno povećava mogućnost nastanka povreda.
Metabolizam ostaje ubrzan još neko vreme nakon vežbanja, pa i dalje ima povećanu potrebu za energijom.
Dakle, aerobno vežbanje dovodi do potrošnje masti.

Vežbe snage (anaerobno vežbanje), gde se telo izlaže naporu čine da se vlakna mišića povećavaju, odn. stimulišu sintezu proteina. Individualna vlakna mišića se uvećavaju u prečniku kao rezultat povećanja u međućelijskim vlaknima proteina. Međutim, nadograđivanjem mišićne mase pojačava se i stopa bazalnog metabolizma. Bazalni metabolizam je dnevna potrošnja kalorija bez obavljanja bilo kakvog rada (rad unutrašnjih organa, održavanje telesne temperature, održavanje napetosti mišića u mirovanju). Jedan kilogram mišića sagoreva do 100 kalorija na dan, čak i u stanju mirovanja. Mišićno tkivo se metabolički aktivira i celog dana zahteva energiju. Sa svakim dodatnim gramom mišića stopa vašeg bazalnog metabolizma raste, potpomažući da se salo ne nagomilava.

Postoje tri sistema enzima koji proizvode ATP. Ovaj sistem enzima zavisi od tipa mišića, da li se brzo ili sporo grče, i da li se mišić upotrebljava za snagu, napor (trenutna snaga, brzina) ili izdržljivost.

Tipovi mišica:

  • Mišići koji se brzo grče: Glavna uloga ovih mišića je da obezbede brzo kretanje u kratkim vremenskim periodima. Mišići brzog grčenja obezbeđuju snagu i brzinu tokom srednjeg i maksimalnog napora mišića. Oni ne koriste kiseonik, već u procesu glikolize pretvaraju glukozu u pirogrožđanu kiselinu oslobađajući ATP. Međutim, u aerobnim uslovima, odn. u prisustvu kiseonika, pirogrožđana kiselina se dalje potpuno oksiduje u ugljendioksid i vodu. Ako je količina kiseonika neadekvatna, npr. kao u mišićima tokom intezivne aktivnosti (trčanje, intezivni fizički rad, itd.) pirogrožđana kiselina se pretvara u mlečnu kiselinu koja izaziva tzv. upalu mišića.
  • Mišići koji se sporo grče: Ovaj tip mišića predstavlja velike mišiće koji se nalaze npr. u nogama i koriste se u stanju mirovanja. Za razvijanje snage koriste procese u kojima se troši kiseonik.

KONTAKT

Cara Dušana 70 / stan br. 1 / prizemlje, 11000 Beograd
011-2183-473, 011-2188-261
064-17-68-009
Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.

RADNO VREME

ponedeljak - petak: 13 - 20h
subota: 9 - 17h
nedelja: -